Wyniki badania oraz projekt rekomendacji Sektorowej Rady ds. Kompetencji OZiS – zapraszamy do udziału w konsultacjach
Opublikowano raport końcowy ze zrealizowanego w drugiej połowie 2025 roku kompleksowego badania w ramach działań Sektorowej Rady ds. Kompetencji – sektor opieki nad osobami zależnymi i seniorami. Dokument, przygotowany na zlecenie Uczelni Korczaka Akademia Nauk Stosowanych, podsumowuje wyniki badań ilościowych i jakościowych, obejmujących podmioty publiczne, prywatne i NGO z całego kraju.
Badanie zidentyfikowało deficyty kompetencyjne w trzech segmentach sektora: opiece nad seniorami, osobami z niepełnosprawnościami (OzN) oraz dziećmi do lat 3, wskazując m.in. na niską odporność na stres i ograniczoną odporność emocjonalną, braki w komunikacji interpersonalnej oraz deficyt umiejętności pracy z osobami o szczególnych potrzebach. Analiza objęła strukturę zatrudnienia, przewidywane zmiany kadrowe oraz różnice regionalne i między typami podmiotów.
Badanie wskazuje 4 kluczowe zmiany w potrzebach sektora opieki: przesuwają one punkt ciężkości do opieki specjalistycznej, medycznej i cyfrowej:
- Starzenie się społeczeństwa wiąże się ze wzrostem potrzeb opieki w przypadku osób z wielochorobowością i niesamodzielnością: konieczna jest obsługa sprzętu medycznego oraz wiedza pielęgnacyjna. Również rośnie zapotrzebowanie na opiekę nad osobami z demencją i chorobą Alzheimera, wymagającą specyficznych kompetencji komunikacyjnych i behawioralnych.
- Rola opiekuna zmienia się – od nadzoru do wczesnej diagnostyki – ze względu na większą liczbę dzieci z zaburzeniami rozwojowymi. Wymagane są umiejętności wczesnego wykrywania symptomów zaburzeń i współpracy z rodzinami i specjalistami.
- Transformacja cyfrowa obejmuje standardową e-dokumentację i systemy raportowania, a także teleopiekę, systemy monitoringu i komunikację z rodzinami. Wymaga to kompetencji cyfrowych na każdym etapie pracy.
- Zmienia się wymiar pracy z rodzinami – opiekun musi zarządzać roszczeniowymi lub problematycznymi relacjami, co wymaga kompetencji negocjacyjnych i komunikacyjnych. Wzrasta również potrzeba utrzymania odporności psychicznej kadry w obliczu rosnącej presji emocjonalnej i trudnych zachowań podopiecznych.
Rezultatem zrealizowanego badania jest projekt 15 rekomendacji Rady, grupujących kompetencje miękkie, specjalistyczne i organizacyjne. Każda rekomendacja określa efekty uczenia się, kryteria weryfikacji, metody walidacji, skalę niedoboru, proponowane usługi rozwojowe oraz potencjalnych uczestników procesu kształcenia.
15 rekomendowanych deficytów kompetencyjnych w sektorze opieki nad osobami zależnymi i seniorami, sformułowanych zgodnie z wytycznymi PARP do wdrożenia poprzez usługi rozwojowe:
- Odporność na stres i regulowanie emocji w pracy opiekuńczej
- Komunikacja interpersonalna i jasne przekazywanie informacji
- Praca z osobami o szczególnych potrzebach
- Wiedza medyczno-pielęgnacyjna i pierwsza pomoc
- Kompetencje pedagogiczne i rozwojowe
- Kompetencje międzykulturowe
- Organizacja pracy i priorytetyzacja zadań
- Umiejętność pracy z rodziną podopiecznego
- Wiedza prawna i standardy branżowe
- Kompetencje cyfrowe w opiece
- Superwizja pracy opiekuńczej
- Kompetencje kierownicze w sektorze opieki
- Empatia i aktywne słuchanie
- Praca z osobami z chorobami otępiennymi
- Standaryzacja dokumentacji i prowadzenie zapisów
Wieloetapowe konsultacje projektu rekomendacji
Zapraszamy przedstawicieli sektora opieki, pracodawców, instytucji edukacyjnych i organizacji branżowych do udziału w wieloetapowych konsultacjach projektu rekomendacji Sektorowej Rady ds. Kompetencji. Opinie i uwagi prosimy przesyłać na adres: radasektorowa@old.uczelniakorczaka.pl. Proces obejmuje ocenę i opiniowanie środowiskowe oraz otwarte konsultacje pozwalające na wypracowanie finalnej wersji rekomendacji wspierającej rozwój kształcenia i doskonalenia zawodowego w sektorze opieki nad osobami zależnymi i seniorami.
